Pro Deo

Pro Deo

Soms krijgen wij de vraag of wij ook zaken ‘pro deo’ (letterlijk: voor God) behandelen. Daarmee worden de zogenoemde ‘toevoegingen’ (ook wel bekend als gefinancierde rechtshulp) bedoeld. Dat houdt in dat een advocaat aan een rechtzoekende wordt toegevoegd en dat de advocaatkosten voor een deel (hoeveel is afhankelijk van het inkomen van de rechtzoekende) door de staat worden gedragen.

Hoe werkt dat nu precies? De advocaat die wordt toegevoegd krijgt per zaak een aantal punten toebedeeld, die deels door de staat en deels door de rechtzoekende worden betaald. In strafzaken bij de politierechter zijn dat er bijvoorbeeld zes. De vergoeding per punt bedraagt sinds 1 januari 2015 € 105,61. Daarvoor was dat € 106,40. Een gemiddelde strafzaak laat zich niet in minder dan 15 uur werk afronden. Dat komt dus neer op een uurtarief van € 42,45. Veel advocaten hebben in de omvang van deze vergoedingen aanleiding gezien om te stoppen met het behandelen van zaken op basis van een toevoeging.

De laatste tijd is er relatief veel nieuws over toevoegingen. Waar vanuit de advocatuur wordt gevraagd om een positieve herziening van het stelsel van gefinancierde rechtshulp, blijkt uit de conceptplannen van minister Dekker dat hij juist voornemens is om de toevoegingen in het merendeel van de zaken af te schaffen. Gefinancierde rechtshulp kost de staat € 400 miljoen per jaar en dat vindt men teveel. Hij wil de toevoegingen enkel behouden voor strafzaken en asielzaken. Dat zijn rechtsgebieden waar de staat een verantwoordelijkheid heeft, aldus minister Dekker.

De plannen van minister Dekker roepen de vraag op of daarmee de rechter bereikbaar (c.q. betaalbaar) blijft. De toegang tot de rechter wordt als een fundamenteel recht beschouwd, maar als je het niet kunt betalen om je zaak aan de rechter voor te leggen dan heb je daar weinig aan. Wanneer een persoon in zijn recht staat, maar zijn wederpartij weet dat hij de zaak toch nooit aan een rechter kan voorleggen, betekenen de rechten van die persoon in de praktijk wellicht niet zoveel. Dezelfde rechten betekenen wel veel voor een ander persoon die het kan betalen om zijn zaak aan de rechter voor te leggen. Dat levert een ongelijkheid op waarvan je je kunt afvragen of die wenselijk is.

Gerelateerde artikelen